Nutri-Score to oznaczenie, które w uproszczony sposób pokazuje profil żywieniowy produktu za pomocą liter od A do E i odpowiadających im kolorów. A oznacza najbardziej korzystną ocenę w tej skali, a E najmniej korzystną, ale nie należy traktować tych liter jako prostego podziału na produkty „zdrowe” i „niezdrowe”. Nutri-Score najlepiej pomaga wtedy, gdy porównujemy podobne produkty i chcemy szybko sprawdzić, który z nich ma korzystniejszy profil żywieniowy.
Nutri-Score jest oznaczeniem umieszczanym z przodu opakowania. Ma ułatwić szybkie odczytanie ogólnej oceny żywieniowej produktu bez konieczności analizowania od razu wszystkich wartości podanych drobnym drukiem na etykiecie.
System wykorzystuje pięć liter: A, B, C, D i E. Każdej z nich przypisany jest kolor przechodzący od zieleni przy ocenach bardziej korzystnych do barw pomarańczowych i czerwonych przy ocenach mniej korzystnych.
Nutri-Score nie zastępuje jednak pełnych informacji o produkcie. Jest ich skróconym podsumowaniem przygotowanym według określonego algorytmu. Dlatego produkt oznaczony literą A nie staje się automatycznie najlepszym wyborem dla każdego, a produkt z literą D lub E nie jest przez samą tę ocenę produktem zakazanym.
Jak czytać skalę Nutri-Score?
Znaczenie poszczególnych liter można ująć następująco:
| Litera | Ogólne znaczenie w skali |
|---|---|
| A | najbardziej korzystny profil żywieniowy |
| B | korzystny profil żywieniowy |
| C | wynik pośredni |
| D | mniej korzystny profil żywieniowy |
| E | najmniej korzystny profil żywieniowy |
Taka skala ma przede wszystkim ułatwić szybkie porównanie produktów podczas zakupów. Jeśli dwa podobne produkty mają odpowiednio ocenę B i D, Nutri-Score podpowiada, że pierwszy z nich uzyskał korzystniejszy wynik według kryteriów systemu.
Nie oznacza to jednak, że sama litera mówi wszystko o składzie produktu, jego jakości, wielkości porcji czy miejscu w całej diecie.
Od czego zależy ocena Nutri-Score?
Ocena nie jest przyznawana uznaniowo. Powstaje na podstawie danych dotyczących składu i wartości żywieniowej produktu, zasadniczo odnoszonych do 100 g lub 100 ml.
Algorytm uwzględnia zarówno elementy, których większa ilość może pogarszać wynik, jak i składniki mogące działać na jego korzyść. Pod uwagę brane są między innymi wartość energetyczna oraz zawartość cukrów, nasyconych kwasów tłuszczowych i soli. Znaczenie mogą mieć również takie elementy jak błonnik, białko czy udział określonych grup składników roślinnych.
Dokładne reguły zależą od aktualnej wersji algorytmu i rodzaju produktu. Z tego powodu nie ma potrzeby samodzielnego przeliczania punktów podczas zakupów. Jeżeli chcesz dokładniej sprawdzić wartości, na których częściowo opiera się taka ocena, warto wiedzieć, jak czytać tabelę wartości odżywczej na opakowaniu.
Algorytm Nutri-Score był również aktualizowany. Dlatego nie należy opierać interpretacji na starych tabelach punktowych znalezionych w przypadkowych źródłach. Dla konsumenta ważniejsza jest zasada działania systemu niż dokładna liczba punktów stojąca za konkretną literą.
Jak porównywać produkty według Nutri-Score?
Najbardziej praktyczne zastosowanie Nutri-Score to porównywanie produktów podobnego rodzaju. Można wykorzystać go na przykład przy wyborze między kilkoma rodzajami płatków śniadaniowych, gotowych zup czy podobnych produktów mlecznych.
Załóżmy, że na półce znajdują się trzy podobne produkty oznaczone literami B, C i D. Jeżeli pozostałe cechy nie przesądzają o wyborze, skala pozwala szybko zauważyć, że produkt B otrzymał korzystniejszą ocenę żywieniową niż dwa pozostałe.
Nutri-Score warto jednak traktować jako pierwszy filtr, a nie jedyne kryterium. Gdy dwa produkty mają tę samą literę albo zależy nam na konkretnych cechach składu, pomocne będzie dokładniejsze porównanie etykiet podobnych produktów.
W praktyce można więc zastosować prostą kolejność: najpierw spojrzeć na Nutri-Score, a jeśli potrzebna jest dokładniejsza decyzja, sprawdzić skład i wartości odżywcze.
Czy Nutri-Score porównuje wszystkie produkty?
Nutri-Score nie powinien być traktowany jak ranking wszystkich rodzajów żywności od najlepszych do najgorszych. Najwięcej sensu ma wtedy, gdy zestawiamy produkty podobne lub będące dla siebie realnymi zamiennikami.
Sama litera nie powinna prowadzić do wniosku, że jeden zupełnie inny rodzaj żywności jest zawsze „lepszy” od drugiego. Przykładowo produkt mający ocenę A może pełnić w diecie zupełnie inną funkcję niż produkt oznaczony literą C lub D.
Znaczenie ma też sposób spożywania produktu. Nutri-Score opiera się zasadniczo na wartości dla 100 g lub 100 ml, natomiast faktycznie zjadana porcja może być znacznie mniejsza albo większa. Jeżeli ma to znaczenie przy porównaniu, osobno można sprawdzić, jak przeliczyć wartości na porcję.
Czy Nutri-Score wystarczy do oceny produktu?
Nie. Nutri-Score został zaprojektowany jako uproszczona pomoc w wyborze, dlatego jedna litera nie może przekazać wszystkich informacji znajdujących się na opakowaniu.
System nie pokazuje na przykład szczegółowo, jakie składniki znajdują się w produkcie i w jakiej kolejności występują. Nie mówi też sam w sobie, jaka porcja jest odpowiednia dla konkretnej osoby ani jak dany produkt wpisuje się w całą dietę.
Dlatego przy szybkim wyborze pomiędzy podobnymi produktami Nutri-Score może być wygodnym wskaźnikiem. Jeśli jednak zależy nam na konkretnym składniku, zawartości soli, cukrów, białka, alergenach lub innych szczegółach, trzeba sięgnąć do pozostałych informacji na etykiecie.
Warto też uważać na dwa przeciwstawne błędy. Pierwszy polega na uznawaniu każdego produktu z literą A za bezwarunkowo dobry wybór. Drugi to automatyczne odrzucanie wszystkiego, co otrzymało ocenę D lub E. W obu przypadkach pojedyncza litera zostaje potraktowana szerzej, niż pozwala na to jej rzeczywiste znaczenie.
Dlaczego ocena Nutri-Score produktu może się zmienić?
Nutri-Score nie jest systemem, którego reguły raz ustalono i nigdy później nie zmieniano. Algorytm został z czasem zaktualizowany, aby dokładniej różnicować niektóre grupy produktów i lepiej odzwierciedlać aktualne kryteria żywieniowe.
Oznacza to, że produkt może po przeliczeniu według nowszych zasad otrzymać inną literę niż wcześniej. Zmiana widoczna na opakowaniu nie zawsze musi więc wynikać wyłącznie ze zmiany receptury.
To również powód, dla którego przy wyjaśnianiu Nutri-Score lepiej koncentrować się na znaczeniu skali A-E i sposobie jej praktycznego użycia niż na zapamiętywaniu konkretnych progów punktowych.
Jak korzystać z Nutri-Score podczas zakupów?
Najprostsza zasada brzmi: używaj Nutri-Score przede wszystkim do szybkiego porównania podobnych produktów. Im bliżej siebie są pod względem rodzaju i zastosowania, tym bardziej użyteczna może być taka informacja.
Jeśli widzisz kilka zbliżonych produktów, możesz najpierw porównać ich litery. Następnie, szczególnie gdy wyniki są podobne albo zależy Ci na konkretnych cechach żywieniowych, sprawdź pełną etykietę.
W ten sposób Nutri-Score spełnia swoją najważniejszą rolę: upraszcza pierwszy etap wyboru, ale nie zastępuje informacji o składzie i wartościach odżywczych. A oznacza korzystniejszą ocenę w ramach systemu, E mniej korzystną, a największy sens ma porównywanie produktów należących do podobnej grupy.
